Reguła CIP (Carriage and Insurance Paid To), tłumaczona na język polski jako „Przewóz i ubezpieczenie opłacone do”, to kolejna po CPT baza dostawy należąca do grupy „C”. Stanowi ona bezpośrednie rozszerzenie warunków CPT o jeden niezwykle istotny element, mianowicie obowiązek wykupienia polisy ubezpieczeniowej przez eksportera.
Poniżej znajduje się szczegółowa charakterystyka warunków CIP, ze zwróceniem szczególnej uwagi na zmiany w zakresie wymogów ubezpieczeniowych, które zostały wprowadzone w najnowszej nowelizacji wytycznych Międzynarodowej Izby Handlowej.
Definicja i główne założenia reguły CIP
Zastosowanie bazy dostawy CIP nakłada na sprzedającego (eksportera) podwójny obowiązek organizacyjno-finansowy. Zobowiązany jest on nie tylko do zawarcia umowy o przewóz i opłacenia kosztów transportu do ściśle określonego miejsca przeznaczenia, ale również do ubezpieczenia towaru w trakcie jego przewozu.
Podobnie jak w przypadku baz FCA i CPT, reguła ta charakteryzuje się uniwersalnością. Przeznaczona jest dla wszystkich gałęzi transportu, co czyni ją powszechnie stosowanym rozwiązaniem w nowoczesnym transporcie multimodalnym (łączącym np. fracht morski z transportem kolejowym lub drogowym).
Rozdzielenie kosztów i ryzyka
Należąc do grupy „C”, reguła CIP opiera się na specyficznym mechanizmie, polegającym na rozdzieleniu momentu przejścia ryzyka od momentu, do którego opłacony jest transport. Kształtuje się to w następujący sposób:
- przejście ryzyka: odpowiedzialność za utratę, kradzież lub uszkodzenie ładunku przechodzi ze sprzedającego na kupującego w momencie przekazania towaru pierwszemu przewoźnikowi, a nie w docelowym miejscu dostawy;
- podział kosztów: sprzedający pokrywa koszty transportu (frachtu głównego) aż do wskazanego w kontrakcie miejsca przeznaczenia;
- koszty rozładunku: ich poniesienie zależy od warunków umowy przewozu zawartej przez sprzedawcę z firmą transportową (jeżeli umowa ta obejmuje rozładunek w miejscu docelowym, sprzedawca nie może obciążyć tymi kosztami kupującego po fakcie).
Ubezpieczenie ładunku – kluczowa zmiana w Incoterms® 2020
Kwestia ubezpieczenia stanowi najważniejszy wyróżnik reguły CIP. Wersja Incoterms® 2020 wprowadziła w tym obszarze bardzo istotną zmianę, drastycznie zwiększając poziom ochrony zabezpieczającej interesy importera:
- maksymalny zakres ochrony: obecnie sprzedający jest bezwzględnie zobowiązany do zawarcia umowy ubezpieczenia zapewniającej najszerszą możliwą ochronę ładunku (zgodnie z Instytutowymi Klauzulami Ładunkowymi „A” – Institute Cargo Clauses A), zwaną potocznie ubezpieczeniem od wszystkich ryzyk (all risks);
- wartość ubezpieczenia: polisa musi pokrywać minimum 110% wartości kontraktowej towaru;
- waluta rozliczeniowa: ubezpieczenie musi zostać zawarte w walucie, w której sporządzono kontrakt handlowy.
Jeżeli strony kontraktu z jakiegokolwiek powodu pragną obniżyć zakres ochrony ubezpieczeniowej (np. ze względu na specyfikę tanich towarów masowych), wymagane jest wyraźne i obustronne zaznaczenie tego faktu w umowie handlowej.
Kwestie celne i formalno-prawne
Podział obowiązków związanych z odprawą celną opiera się na tym samym, przejrzystym schemacie, co w przypadku pozostałych uniwersalnych reguł dostawy:
- odprawa eksportowa: obowiązek pozyskania odpowiednich licencji, dopełnienia formalności celnych wywozowych w państwie pochodzenia oraz pokrycia ich kosztów spoczywa na sprzedającym;
- odprawa importowa: ciężar przeprowadzenia formalności w kraju docelowym, opłacenia cła, podatku VAT oraz ewentualnych kosztów tranzytu przez kraje trzecie leży po stronie kupującego.
Zastosowanie w praktyce – rekomendacje
Wybór bazy CIP jest rekomendowany w sytuacjach, w których importer pragnie przenieść ciężar operacyjny związany z organizacją transportu oraz ubezpieczeniem ładunku na dostawcę.
Rozwiązanie to zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa (dzięki wymogowi stosowania klauzuli ubezpieczeniowej „A”), zdejmując z podmiotu kupującego konieczność samodzielnego poszukiwania ubezpieczyciela cargo i negocjowania stawek z przewoźnikami międzynarodowymi. Należy mieć jednak pełną świadomość mechanizmu rozłączności ryzyka – w przypadku uszkodzenia towaru w transporcie, roszczeń do zakładu ubezpieczeń musi dochodzić importer (kupujący), ponieważ to na nim ciążyło ryzyko od momentu nadania ładunku.
