Ten sam handel, dwie liczby: według statystyk Chin eksport Chin do Polski wyniósł w 2025 roku 44,18 mld USD, a według statystyk Polski import Polski z Chin – 65,42 mld USD [1]. Polska wykazuje więc o 21,25 mld USD, czyli o 48,1% więcej niż Chiny; rok wcześniej różnica wynosiła 15,02 mld USD i 37,5% [1]. Taka rozbieżność sama w sobie nie dowodzi przemytu, zaniżania wartości ani błędu: dokumentacja ONZ i Eurostatu opisuje asymetrie jako znane zjawisko, wynikające m.in. z tego, że obie strony mierzą ten sam strumień towarów według innych zasad [2], [3]. To opracowanie własne redakcji Importujmy.pl na podstawie danych ONZ (UN Comtrade).
Co dokładnie porównujemy
Obie liczby pochodzą z bazy ONZ UN Comtrade i są podane w dolarach amerykańskich [1]. Pierwsza to eksport Chin do Polski, tak jak zapisały go chińskie statystyki – zwykle w wartości FOB, czyli bez kosztów transportu i ubezpieczenia na trasie do Polski. Druga to import Polski z Chin według polskich statystyk – w wartości CIF, czyli z transportem i ubezpieczeniem do granicy, oraz według kraju pochodzenia towaru [1]. Porównanie eksportu jednego kraju z importem jego partnera nazywa się porównaniem lustrzanym. Żadna z tych liczb nie mierzy sprzedaży w Polsce ani konsumpcji – to wartość towaru zapisana w statystyce handlu zagranicznego.
Dokumentacja ONZ opisuje to zjawisko wprost: asymetria występuje wtedy, gdy eksport kraju A do kraju B nie zgadza się z importem kraju B z kraju A, i jest dobrze znanym zjawiskiem w statystyce oficjalnej [2]. Według Eurostatu asymetrie biorą się z błędów w zgłoszeniach albo z różnic pojęć i definicji, a część z nich – jak wycena CIF i FOB – nie zniknie [3].
| Wskaźnik | 2024 | 2025 |
|---|---|---|
| Eksport Chin do Polski według Chin | 40,05 mld USD | 44,18 mld USD |
| Import Polski z Chin według Polski | 55,07 mld USD | 65,42 mld USD |
| Różnica (Polska minus Chiny) | 15,02 mld USD | 21,25 mld USD |
| O ile więcej wykazuje Polska | 37,5% | 48,1% |
Stan danych na listopad 2026, podstawa: [1].
W 2025 roku eksport Chin do Polski według Chin wzrósł o 10,3%, a import Polski z Chin według Polski – o 18,8%, dlatego różnica między nimi powiększyła się o 6,23 mld USD, z 15,02 do 21,25 mld USD [1]. Dane nie pokazują, która z możliwych przyczyn za tym stoi.
Skąd biorą się różnice
Poniższe przyczyny są możliwe – dokumentacja ONZ i Eurostatu wymienia je jako typowe, ale dane z UN Comtrade nie pozwalają ustalić, która z nich działa w konkretnym dziale.
Kraj pochodzenia a kraj przeznaczenia. Zalecenia ONZ (IMTS 2010) przewidują, że w imporcie zapisuje się kraj pochodzenia, a w eksporcie – ostatni znany kraj przeznaczenia [2]. Eksporter może nie wiedzieć w chwili wysyłki, dokąd towar ostatecznie trafi, a importer powinien znać kraj pochodzenia [2]. Jeśli kontener z Chin jest wysłany do portu w innym kraju UE i dopiero stamtąd jedzie do Polski, Chiny mogą wykazać eksport do tamtego kraju, a Polska – import z Chin [2]. Działa to także odwrotnie: towar zapisany przez Chiny jako eksport do Polski może pojechać dalej – nota ONZ wymienia towary przechodzące przez kraje trzecie i niepełne dane o reeksporcie [2].
Tranzyt przez inne kraje UE. Eurostat opisuje „efekt Rotterdamu”: towary przeznaczone dla innych krajów UE przypływają do portów holenderskich i zgodnie z zasadami UE są zapisywane jako import spoza UE przez Holandię, kraj dopuszczenia do obrotu, a potem jako wysyłka do kolejnych państw członkowskich; w mniejszym stopniu dotyczy to Belgii [3]. Dla porównania z danymi chińskimi oznacza to, że część towaru z Chin może mieć w chińskiej statystyce inny kraj docelowy niż Polska.
Wartość CIF i FOB. Import wycenia się w CIF, eksport w FOB, co według Eurostatu daje systematyczną asymetrię: wartość importu powinna być wyższa od lustrzanego eksportu [3]. Ta przyczyna działa w jedną stronę – podnosi wartość importu względem eksportu – więc nie wyjaśnia działów, w których więcej wykazują Chiny.
Kurs i terminy. Eurostat wymienia problemy z przeliczaniem walut oraz przesunięcie w czasie: ta sama dostawa może trafić do innego okresu przez czas transportu albo opóźnienia w obsłudze [3]. ONZ dodaje towary, które miesiącami stoją w składach celnych, różne systemy handlu (ogólny i specjalny), poufne pozycje i nieprawidłowo zgłoszoną klasyfikację towaru [2].
Nota ONZ powstała w projekcie dotyczącym zapobiegania nieprawidłowemu fakturowaniu w handlu, ale sama zastrzega, że tego zjawiska nie przeanalizowano dokładnie przy rzetelnym uwzględnieniu innych przyczyn asymetrii [2]. W przykładzie z noty – import Kanady z Chin wobec eksportu Chin do Kanady – większość różnicy wyjaśniło uwzględnienie chińskich towarów, które dotarły do Kanady przez inne kraje wysyłki, głównie USA; dopiero to, co zostaje po takich korektach, nota każe sprawdzać w zgłoszeniach celnych [2]. To przykład innej pary krajów i nie przesądza o handlu Polski z Chinami.
Działy, w których obie statystyki są największe
Największy jest dział maszyn i urządzeń elektrycznych (dz. 85): Polska wykazuje 19 321 mln USD, Chiny 11 516 mln USD, więc polska statystyka pokazuje o 67,8% więcej [1]. Drugi jest dział maszyn i urządzeń mechanicznych (dz. 84) – 12 500 mln USD według Polski i 7 851 mln USD według Chin, różnica 59,2% [1].
Wyróżnia się dział pojazdów i części (dz. 87): 3 491 mln USD według Polski i 3 441 mln USD według Chin, różnica tylko 1,4% [1]. To pokazuje, że rozbieżność nie jest stała dla całego handlu z Chinami – w jednych grupach towarów obie statystyki niemal się pokrywają, w innych Polska wykazuje nawet o 167,8% więcej. W meblach i oświetleniu (dz. 94) różnica wynosi 20,7%, w zabawkach i sprzęcie sportowym (dz. 95) – 46,4% [1].
Gdzie różnice są największe
W wartościach bezwzględnych dominują dwa działy maszynowe: w dz. 85 Polska wykazuje o 7 805 mln USD więcej, co odpowiada 36,7% różnicy ogółem, a w dz. 84 – o 4 649 mln USD więcej, czyli 21,9% różnicy ogółem 21,25 mld USD [1]. Względnie największe rozbieżności dotyczą jednak odzieży i obuwia.
W odzieży poza dzianiną (dz. 62) Polska wykazuje 2 389 mln USD, a Chiny 912 mln USD – różnica 1 476 mln USD, czyli 161,8% [1]. W obuwiu (dz. 64) jest to 1 848 mln USD wobec 690 mln USD, różnica 167,8% [1]. W obu działach polska statystyka pokazuje ponad dwa razy więcej niż chińska. Odzież z dzianiny (dz. 61) to 2 564 mln USD według Polski i 1 323 mln USD według Chin, różnica 93,7% [1]. W przyrządach optycznych, pomiarowych i medycznych (dz. 90) Polska wykazuje o 544 mln USD, czyli o 48,5% więcej [1].
Wśród działów z największymi różnicami tylko w kodach specjalnych (dz. 99) różnica idzie w drugą stronę: Chiny wykazują 1,1 mld USD eksportu do Polski, Polska tylko 9 mln USD importu [1]. W danych to dział „inne (kody specjalne)” – jego nazwa nie mówi, jakie towary obejmuje, a dane nie pozwalają ustalić, czy i w których działach ten sam towar ujmuje polska statystyka [1]. Zestawienie obejmuje tylko działy, w których co najmniej jedna strona wykazuje 50 mln USD [1].
Co z tego wynika dla importera i analityka
- Bez mieszania statystyk w jednym szeregu. Import Polski z Chin według polskiej statystyki i eksport Chin do Polski według chińskiej mierzą co innego – w porównaniach w czasie lepiej trzymać się jednej strony.
- Do pytań o towar, który trafił do Polski, lepiej pasuje polski import. To on pokazuje towar pochodzenia chińskiego, który dotarł do Polski, także przez inne kraje UE, bo w imporcie zapisuje się kraj pochodzenia [1], [2].
- Dział, nie tylko suma. Ogólna różnica 48,1% łączy działy z różnicą 1,4% i działy z różnicą 161,8% i 167,8% [1].
- Kody specjalne i poufne pozycje. Przy porównaniu jednego kodu albo działu różnica może wynikać z innego przypisania towaru [2], [3].
- Różnica to punkt wyjścia do pytań, nie wniosek. Nota ONZ dla statystyków proponuje sprawdzić po kolei system handlu, wycenę, kraj wysyłki i terminy, a dopiero resztę różnicy badać na poziomie zgłoszeń [2].
O danych
Liczby pochodzą z bazy UN Comtrade (ONZ), publicznego podglądu API, pobrane 19.11.2026: eksport Chin do Polski według chińskich zgłoszeń i import Polski z Chin według polskich zgłoszeń, oba w USD, za lata 2024 i 2025 [1]. Różnica to import według Polski minus eksport według Chin; wartość dodatnia oznacza, że Polska wykazuje więcej [1]. Działy to dwucyfrowe działy HS z nazwami skróconymi [1]. Dane są roczne, a kraje przekazują je do ONZ z opóźnieniem, więc wartości mogą być później korygowane [1], [3]. Tekst przygotowano z pomocą AI na podstawie danych urzędowych ONZ oraz dokumentacji ONZ [2] i Eurostatu [3].
FAQ – najczęstsze pytania importerów
Dlaczego Polska wykazuje większy import z Chin, niż Chiny wykazują eksportu do Polski?
W 2025 roku Polska wykazała 65,42 mld USD, a Chiny 44,18 mld USD [1]. Możliwe przyczyny to wycena CIF w imporcie i FOB w eksporcie, kraj pochodzenia w imporcie wobec kraju przeznaczenia w eksporcie oraz tranzyt przez inne kraje UE [2], [3]. Dane nie pokazują, ile waży każda z nich.
Czy różnica 21,25 mld USD oznacza przemyt albo zaniżanie wartości?
Nie – samo porównanie lustrzane tego nie pokazuje. Asymetrie są znanym zjawiskiem statystyki oficjalnej, a ich typowe przyczyny to m.in. różnice metodyczne: wycena, kraj partnera, system handlu i terminy [2], [3].
Która liczba jest właściwa?
Obie, bo mierzą co innego: eksport według chińskich zasad i import według polskich [1]. Do pytań o towar pochodzenia chińskiego, który trafił do Polski, lepiej pasuje polski import.
W których działach różnice są największe?
W wartościach – w maszynach elektrycznych (dz. 85, 7 805 mln USD, 36,7% różnicy ogółem) i mechanicznych (dz. 84, 4 649 mln USD, 21,9%) [1]. Względnie – w obuwiu (dz. 64, 167,8%) i odzieży poza dzianiną (dz. 62, 161,8%) [1].
Czy w jakimś dziale obie statystyki się zgadzają?
Prawie: w pojazdach i częściach (dz. 87) różnica wynosi 1,4% [1]. W kodach specjalnych (dz. 99) jest odwrotnie – więcej wykazują Chiny [1].
Źródła
- ONZ, UN Comtrade – dane roczne: eksport Chin do Polski (statystyki Chin) i import Polski z Chin (statystyki Polski), działy HS, lata 2024–2025 – https://comtradeplus.un.org/
- United Nations Statistics Division, IMTS Bilateral asymmetries – how to measure, analyze, reduce and way forward (wersja z 23.04.2019) – https://comtradeapi.un.org/files/v1/app/wiki/Guidelines_on_Analyzing_and_Reducing_Bilateral_Asymmetry-23_Apr_2019.pdf
- Eurostat, Statistics Explained – International trade statistics – background (asymetrie, efekt Rotterdamu) – https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=International_trade_statistics_-_background












